Nhiều người bắt đầu bằng sữa hạnh nhân vì nghe nói ngon, rồi thấy tốn kém và mất công lọc nên bỏ luôn. Chọn đúng loại để bắt đầu thì khác hẳn.
Bài này nói về mẻ đầu tiên.
Loại nào dễ nhất
Hạt điều là dễ nhất. Không cần lọc.
Ngâm hai tiếng là xay được. Nhanh nhất.
Xay mịn hoàn toàn nên không có bã. Bỏ hẳn khâu khó.
Vị béo và ngọt tự nhiên. Dễ uống.
Nhưng hạt điều đắt. Nhược điểm duy nhất.
Yến mạch rẻ nhất. Và nhanh nhất.
Ngâm ba mươi phút là đủ. Hoặc không ngâm.
Nhưng dễ bị nhớt. Cần đúng kỹ thuật.
Đậu nành rẻ và quen thuộc. Nhưng phải nấu.
Mè đen dễ và rất thơm. Chỉ cần rang.
Hạnh nhân ngon nhưng đắt và lâu. Để sau.
Óc chó hay bị chát. Không nên bắt đầu.
Gạo lứt phải nấu trước. Thêm một bước.
Bắt đầu bằng hạt điều hoặc yến mạch thì gần như chắc chắn thành công ngay mẻ đầu. Có đà rồi mới thử loại khác.
Dụng cụ tối thiểu
Máy xay sinh tố thường là đủ. Không cần máy chuyên.
Máy công suất thấp thì xay lâu hơn. Chia mẻ nhỏ.
Túi lọc sữa hạt. Rẻ và dùng được nhiều năm.
Vải màn cũng thay được. Gấp đôi lại.
Rây mắt nhỏ cho trường hợp gấp. Kém hơn túi.
Bát lớn hứng sữa. Rộng miệng.
Chai thuỷ tinh có nắp. Đựng thành phẩm.
Phễu để rót. Đỡ đổ.
Cân nhà bếp. Cân hạt cho chính xác.
Cốc đong. Đong nước.
Nồi nếu làm sữa đậu nành. Đáy dày.
Không cần máy làm sữa hạt chuyên dụng. Đắt và chỉ làm một việc.
Mua máy chuyên khi đã làm đều. Không mua trước.
Tổng đầu tư ban đầu chỉ là một cái túi lọc, còn lại là đồ có sẵn trong bếp. Rào cản rất thấp.
Mẻ đầu tiên nên làm thế nào
Làm mẻ nhỏ. Một trăm gram hạt.
Ra khoảng nửa lít sữa. Đủ thử.
Chọn hạt điều hoặc yến mạch. Như đã nói.
Ngâm theo đúng thời gian. Đặt hẹn giờ.
Cân hạt thay vì ước lượng. Lần đầu nên chính xác.
Đong nước bằng cốc đong. Cùng lý do.
Xay hai phút. Kiểm bằng cách sờ.
Lọc và nếm thử. Chưa nêm gì.
Rồi mới thêm muối và đường. Từng chút.
Ghi lại mọi con số. Vào sổ.
Ghi nhận xét của mình. Đặc quá, nhạt quá.
Mẻ sau điều chỉnh một biến. Không đổi nhiều thứ.
Ba mẻ là ra công thức của mình. Rồi giữ nguyên.
Mẻ đầu không cần ngon, chỉ cần biết mình thích đặc hay loãng. Từ đó chỉnh dần.
Lỗi hay gặp lần đầu
Ngâm quá lâu. Hạt chua.
Không đổ nước ngâm. Vị hăng.
Xay chưa đủ. Ít sữa, nhiều bã.
Dùng nước nóng để xay. Máy hỏng và sữa đổi vị.
Không lọc. Sữa lợn cợn.
Vắt quá mạnh với yến mạch. Nhớt.
Không nấu sữa đậu nành. Khó tiêu.
Nấu sữa hạnh nhân quá lâu. Mất vị.
Cho đường quá tay. Nêm nhạt rồi thêm.
Đựng chai chưa tiệt trùng. Nhanh chua.
Để ngoài quá lâu. Hỏng.
Làm mẻ quá lớn lần đầu. Uống không hết, phải bỏ.
Không ghi lại tỉ lệ. Lần sau lại mò.
Hầu hết lỗi lần đầu đều ở khâu ngâm và khâu lọc, biết trước hai chỗ đó thì ít hỏng. Đọc kỹ trước khi làm.
Tính chi phí
So giá hạt với giá sữa bán sẵn. Tính theo lít.
Sữa đậu nành tự làm rẻ nhất. Một phần ba giá mua.
Sữa yến mạch cũng rất rẻ. Yến mạch giá thấp.
Sữa mè đen rẻ vừa. Mè không đắt.
Sữa hạnh nhân đắt. Hạt nhập giá cao.
Sữa điều đắt nhất. Nhưng không có bã.
Tính cả bã như một sản phẩm. Giảm chi phí thật.
Mua hạt theo cân rẻ hơn gói nhỏ. Nhiều.
Mua ở chợ đầu mối nếu dùng nhiều. Chênh lệch lớn.
Trữ hạt trong hũ kín. Được vài tháng.
Không mua quá nhiều. Hạt ôi dầu.
Ghi giá vào sổ nguyên liệu. So được giữa các lần.
Tính chi phí mỗi lít sữa. Con số để quyết định.
Với nhà uống sữa hạt hàng ngày thì tự làm tiết kiệm được khoản đáng kể mỗi tháng. Đáng tính thử.
Tạo thói quen làm đều
Ngâm hạt vào buổi tối. Thành thói quen.
Làm vào buổi sáng. Mười lăm phút.
Làm hai ngày một lần. Nhịp hợp lý.
Làm lượng đủ hai ngày. Không nhiều hơn.
Để dụng cụ ở chỗ dễ lấy. Bớt rào cản.
Rửa túi lọc ngay sau khi dùng. Khô lại rất khó.
Phơi túi lọc cho khô hẳn. Tránh mốc.
Chuẩn bị sẵn chai sạch. Tiệt trùng vài cái một lượt.
Ghi lịch làm lên tủ lạnh. Nhắc nhở.
Rủ người nhà cùng làm. Chia việc.
Dạy trẻ lớn làm. Việc vừa sức.
Đổi loại hạt mỗi tuần. Đỡ chán.
Ghi loại nào nhà thích nhất. Làm nhiều loại đó.
Làm sữa hạt trở thành thói quen thì sau vài tuần không còn thấy tốn công nữa. Vấn đề chỉ ở giai đoạn đầu.
Khi nào thì mua sẵn tiện hơn
Khi đi công tác hoặc du lịch. Không mang máy theo.
Khi quá bận. Không có mười lăm phút.
Khi cần loại đặc biệt. Sữa tăng cường vi chất.
Khi nhà không có tủ lạnh tốt. Sữa tự làm hỏng nhanh.
Khi chỉ dùng lượng rất ít. Một tuần một ly.
Đọc nhãn khi mua sẵn. Kiểm đường và phụ gia.
Chọn loại ít thành phần. Càng ngắn càng tốt.
Tránh loại nhiều đường. Đọc số liệu.
Kiểm hàm lượng hạt. Nhiều loại rất loãng.
So giá theo lượng hạt thật. Không so theo lít.
Kết hợp cả hai cũng được. Tự làm khi rảnh.
Không cần cứng nhắc. Tiện lợi cũng có giá trị.
Giữ một hộp sữa sẵn phòng khi cần. Thực tế.
Tự làm là lựa chọn tốt khi hoàn cảnh cho phép, chứ không phải là nghĩa vụ phải giữ bằng mọi giá. Linh hoạt là hơn.
